تبلیغات
به سایت علم و فرهنگ خوش آمدید - معنای آسمان های هفت گانه چیست؟
 
به سایت علم و فرهنگ خوش آمدید
 
 

سوال:
معنای آسمان های هفت گانه چیست؟ آیا یعنی لایه های هفت گانه ای از فضا و آسمان وجود دارد یا معنای آن این است که در جنت هفت سطح وجود دارد؟ یعنی بهشت دارای سطوح هفت گانه است؟
 

پاسخ:
برای آنكه مقصود از هفت آسمان روشن شود، لازم است چند نکته را بیان کنیم:
نکته ی اول. در قرآن كریم، هفت مورد به صراحت[1] و دو مورد به كنایه[2] سخن از آسمان
های هفتگانه و در یك مورد نیز ظاهراً سخن از زمینهای هفتگانه آمده است[3] .
نکته ی دوم. مقصود از سماء (آسمان) در لغت:
«سماء» در لغت از ریشه «سمو» به معنای بلندی است،[4] حتی برخی لغویین ادعا كردند هر بالای نسبت به پایین آن آسمان و هر پایین نسبت به بالای آن زمین است.[5]
نکته ی سوم. آسمان در قرآن
كلمه «سماء» و مشتقات آن در قرآن كریم سیصد و ده بار آمده که در دو مفهوم بكار رفته است:

الف. آسمان مادی
قرآن کریم در بسیاری از موارد واژه ی سما (آسمان) را معنای مادی آن بکار برده است که مصادیق و معانی متعددی از آن اراده می شود از جمله:
1. آسمان به معنای جهت بالا «اصلها ثابت و فرعها فی السماء» «مانند درخت پربركت و پاكیزه كه ریشه ی آن در زمین ثابت و محكم است و شاخه
های آن به آسمان كشیده شده است».[6]
2. آسمان به معنای جوّ اطراف زمین: «و نزلنا من السماء ماءً مباركاً» « و از آسمان آب مباركی را فرو فرستادیم»[7].
3. آسمان به معنای مكان سیارات و ستارگان: «بزرگوار آن خدایی كه در آسمان برج
ها مقرر داشته و در آن چراغ روشن خورشید و ماه تابان را روشن ساخت».[8]

ب. آسمان به معنای معنوی:
قرآن کریم در بسیاری از موارد واژه ی سما (آسمان) را به معنای معنوی آن بکار برده است که از آن نیز مصادیق و معانی متعددی اراده می شود از جمله:
1. آسمان به معنای مقام قرب و مقام حضور كه محل تدبیر امور عالم است: «اوست كه امر عالم را از آسمان بسوی زمین تدبیر می
كند».[9]
2. آسمان به معنای موجود عالی و حقیقی:[10] «روزی
تان و آن چه به شما وعده داده میشود (كه ظاهراً بهشت منظور است) در آسمان قرار دارد».[11]
نکته ی چهارم. مقصود از سبع (هفت) چیست؟
كلمه سبع (هفت) در عربی به دو صورت به كار می
رود.
الف. هفت به معنای عدد مشخص و معین كه در ریاضیات به كار می
رود.
ب. هفت به معنای نماد كثرت؛ چرا كه گاهی در عرب كلمه «هفت» به كار می
رود و معنای كنائی آن (تعداد زیاد و كثیر) مراد است.
نکته ی پنجم. مقصود قرآن از واژه ی «هفت آسمان»
مفسرین دربارة واژه ی «هفت آسمان» چندین احتمال داده
اند.
الف: هفت به معنای عدد حقیقی باشد كه در این صورت این احتمالات متصور است.
1. هفت آسمان پر از ستاره و سیاره که هر یک مثل آسمان كره خاكی زمین می باشند.[12] احتمال وجود هفت جهان مشابه كه هنوز كشف نشده است، وجود دارد.
2. هفت مقام قرب و حضور و موجود عالی معنوی (هفت آسمان) در مقابل هفت مرتبه ی پست وجودی طبیعت (هفت زمین).[13]
ب. هفت، به معنای كثرت باشد که در این صورت احتمالات زیر متصور است:
1. آسمان
های زیادی (مجموعه كرات و سیارات و...) خلق كرد. و زمینهای زیادی (كرههای خاكی مشابه زمین) خلق كرد. كه همه آنها در فضا شناور و معلق هستند.
2. تعداد زیادی از طبقات جوّ آسمان را خلق كرد و تعداد زیادی از طبقات داخلی زمین یا قطعات زمین و اقلیم
ها را خلق كرد.
3. مراتب معنوی و مقامات قرب و حضور و موجودات عالی بسیاری خلق كرد.
نتیجه این که با توجه به عدم شناخت و اطلاع کافی ما از معنای هفت آسمان در قرآن و با توجه به ابهاماتی كه در مورد آسمان و كهكشان
ها از نظر علمی وجود دارد؛ نمیتوان درباره آن نظر قطعی داد و همه ی نظریات به صورت احتمال و گمان مطرح میشود.[14] امّا نباید از این نكته غافل شویم كه هدف قرآن هدایت معنوی و تربیتی بشر است و اشاره قرآن به مواردی از قبیل هفت آسمان و زمین، حركت خورشید و زمین و... علاوه بر حقانیت آنها، نشان از قدرت لایزال او و هموار نمودن راه خداشناسی و آماده كردن زمینه تفكر و تدبر در آفرینش است. همچنین بعضی از مطالب علمی قرآن نیازمند به زمان و اثبات علم تجربی می‌باشد اگر علوم در مسائل علمی قرآنی نظریه‌ای نداد، دلیل بر باطل بودن نظریه قرآن نیست.
برای مطالعه بیش
تر به كتابهای ذیل مراجعه نمایید:
1. پژوهش در اعجاز علمی قرآن، دكتر محمدعلی رضایی اصفهانی، ج 1، ص 134.
2. معارف قرآن، استاد مصباح یزدی، ص 234.
3. تفسیر نمونه، مكارم شیرازی، ج 1، ص 165.[15]

------------ --------- --------- --------- --------- --------- --------- --------- -----
[1] بقره، 29 ـ اسراء، 44 ـ مؤمنون، 86 ـ فصلت.
[2] 12 ـ ملك، 3 ـ نوح، 15
[3] ـ طلاق، 12«اللَّهُ الَّذِی خَلَقَ سَبْعَ سَماواتٍ وَ مِنَ الْأَرْضِ مِثْلَهُنَّ یَتَنَزَّلُ الْأَمْرُ بَیْنَهُنَّ»[3] «خداوند همان كسی است كه هفت آسمان را آفرید، و از زمین نیز همانند آنها را، فرمان او پیوسته در میان آنها فرود می
آید».
[4] التحقیق فی كلمات القرآن الكریم، حسن مصطفوی، (انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چ 1، تهران، 1371ش) ج 5، ص 254.
[5] . مفردات، راغب اصفهانی، المكتبه الرضویه، تهران، 1332 ش، ماده سماء
[6] ابراهیم، آیة 24.
[7] ق، آیة 9
[8] «تبارك الذی جعل فی السماء بروجاً و جعل فیها سراجاً و قمرا منیراً» (فرقان، آیة 61)
[9] «یدبّر الامر من السماء الی الارض» (سجده، آیة 5)
[10] ر.ك: معارف قرآن، استاد مصباح یزدی، (انتشارات در راه حق، قم، 1367 ش)، ص 234؛ و ر.ك: پژوهش در اعجاز علمی قرآن، دكتر محمد علی رضایی اصفهانی، انتشارات مبین، رشت، چ 1، 1380، ج 1، ص 134.
[11] «و فی السماء رزقكم و ما توعدون» (ذاریات، آیة 22)
[12] التحقیق فی كلمات القرآن الكریم، همان، ج 1، ص 165؛ مفردات راغب، ماده ارض
[13] . ر.ك:المیزان، علامه طباطبایی، نشر اسراء، قم، ج 16، ص 247 و ج 19، ص 327.
[14] . ر.ك: تفسیر الجواهر، طنطاوی جوهری، دار الفكر، بی
تا، ج 1، ص 46؛ ر.ك: پژوهش در اعجاز قرآن، دكتر محمد علی رضایی اصفهانی، همان، ج 1، ص 126 ـ 142.



درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ :
نویسندگان
نظرسنجی
نظر شما در مورد علم نجوم و نجوم آماتوری چیست؟






جستجو

آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :